Veruit de meeste Nederlanders zijn voorstander van verlaging van de belastingen door de overheid, wanneer deze te hoog worden voor de gemiddelde Nederlander. Dat blijkt uit een opinieonderzoek dat deze week is uitgevoerd onder een representatieve groep Nederlanders in het kader van het voornemen om drastische belastingverlagingen door te voeren. De overgrote meerderheid (84% van de respondenten) vindt de belastingdruk te hoog. Een net zo groot deel (86%) vindt het de taak van de overheid om de belastingen fors te verlagen. De uitkomsten van dit onderzoek tonen aan dat er groot draagvlak is onder de bevolking voor substantiële verlaging van de inkomstenbelasting.
Wat vindt u van deze inleiding? Klopt dit? Is het waar? Ja, natuurlijk! Als je Nederlanders vraagt of de belasting omlaag moet – of de prijs van benzine, of de hypotheekrente, om maar iets te noemen – zal een overgrote meerderheid dat een uitstekend idee vinden. Gaat de overheid ernaar handelen? Nee, natuurlijk niet. Anders werd er overal gratis bier geschonken en was het kwartje van Kok allang teruggedraaid. Het impliciete argument dat overheidsbeleid wordt doorgevoerd omdat er groot draagvlak voor is, is dus flauwekul. In dit voorbeeld is er bovendien sprake van onvolledige informatie of zelfs framing in de vraagstelling. Als respondenten gevraagd zou worden of de belastingen omlaag moeten, maar dat ze dan voortaan zelf hun scholen, politie, brandweer en ziekenhuizen moeten regelen en betalen én dat er geen treinen meer rijden, was de uitkomst heel anders geweest. Maar zo genuanceerd is de vraagstelling niet, dus krijg je Noord-Koreaanse uitslagen.
Het volk wil het, dus we doen het
Waarom vertel ik dit? Onlangs kwam het Ministerie van BKZ met het opmerkelijke nieuwsbericht dat er groot draagvlak bestaat voor de maatregelen betaalbare huur. De strekking hiervan is dat de overgrote meerderheid (84% van de respondenten) de huidige gemiddelde huurprijs van een woning in de vrije sector in Nederland onredelijk hoog vindt en dat de overheid zou moeten grijpen en de huren omlaag zou moeten brengen. De tussenkopjes luiden: “Huurwoningen te duur verhuurd” en “Draagvlak voor ingrijpen is groot”. U gelooft niet dat het ministerie zo’n doorzichtig middel van framing en propaganda in durft te zetten om het overheidsbeleid voor de woningmarkt goed te praten? Leest u het persbericht er zelf op na.
Leraren en zorgpersoneel
In mijn ogen ontbreekt het eerlijke verhaal en de eerlijke vraagstelling. Moeten de huren omlaag, als dat leidt tot massale verkoop van huurwoningen? Als dat leidt tot een verdrievoudiging van de wachtlijsten voor een woning? Moeten de huren omlaag, als daardoor 200.000 huurwoningen níet gebouwd gaan worden? Als veel verduurzamingsmaatregelen daardoor niet meet bekostigd of georganiseerd kunnen worden? Moeten tijdelijke huurcontracten verboden worden als daardoor gescheiden stellen, studenten, flexibele (kennis)werkers het maar moeten uitzoeken? Moeten verplegenden, politieagenten en leraren een forse loonsverhoging krijgen zodat ze een passende huurwoning of koopwoning wél kunnen betalen? Moet de bouw van woningen gestimuleerd worden door de btw op woningbouw te verlagen? Ik zou benieuwd zijn naar de respons op deze en dergelijke vragen.
Het overheidsbestuur dient een eerlijke afweging te maken tussen (maatschappelijke) kosten en (maatschappelijke) opbrengsten en daar een keuze in voor te stellen die gunstig zijn voor de bevolking op middellange en lange termijn. Dat lijkt nu niet te gebeuren. Sterker, er wordt kortzichtig woningmarktbeleid voorgesteld dat de woningnood verder zal vergroten en de woningbouw onvoldoende zal stimuleren. Deze beleidskeuze wordt bovendien vergoelijkt met het op framing gebaseerde gelegenheidsargument dat de meeste mensen het een goed idee vinden.
Ok. En hoe nu verder?
On A Peppercorn 